{"id":4590,"date":"2022-04-06T15:48:34","date_gmt":"2022-04-06T15:48:34","guid":{"rendered":"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/?p=4590"},"modified":"2022-04-06T15:48:48","modified_gmt":"2022-04-06T15:48:48","slug":"rinia-tharmi-vendimtar-per-ndertimin-e-paqes-dhe-pajtimin-ne-ballkan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/sq\/rinia-tharmi-vendimtar-per-ndertimin-e-paqes-dhe-pajtimin-ne-ballkan\/","title":{"rendered":"Rinia \u2013 \u201ctharmi vendimtar\u201d p\u00ebr nd\u00ebrtimin e paqes dhe pajtimin n\u00eb Ballkan\u00a0"},"content":{"rendered":"<div style=\"margin-top: 0px; margin-bottom: 0px;\" class=\"sharethis-inline-share-buttons\" ><\/div>\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cN\u00ebse duam t\u00eb arrijm\u00eb paqen e v\u00ebrtet\u00eb n\u00eb bot\u00eb, duhet t\u00eb fillojm\u00eb me rinin\u00eb\u201d ka th\u00ebn\u00eb dikur Mahatma Gandi. E nj\u00ebjta shprehje mund t\u00eb p\u00ebrdoret n\u00eb rastin e procesit t\u00eb paqes dhe pajtimit n\u00eb Ballkan. T\u00eb rinjt\u00eb, t\u00eb lindur gjat\u00eb dhe pas luft\u00ebrave n\u00eb Jugosllavi, jan\u00eb pik\u00ebrisht ata q\u00eb mund t\u00eb luajn\u00eb rolin kryesor n\u00eb nd\u00ebrtimin e paqes.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size wp-block-paragraph\">Kur m\u00eb pyesin se p\u00ebrse angazhohem p\u00ebr paqen dhe pajtimin dhe ish-Jugosllavin\u00eb, p\u00ebrgjigja ime e par\u00eb gjithnj\u00eb \u00ebsht\u00eb \u201csepse nuk dua q\u00eb askush t\u00eb ket\u00eb nga f\u00ebmij\u00ebria kujtimet q\u00eb i kam un\u00eb\u201d. Duke patur parasysh se p\u00ebr shumic\u00ebn e t\u00eb rinjve t\u00eb lindur gjat\u00eb luft\u00ebrave t\u00eb Jugosllavis\u00eb, kujtimet e tyre t\u00eb para jan\u00eb t\u00eb nd\u00ebrlidhura me luft\u00ebn, e them me siguri se k\u00ebta breza mund t\u00eb luajn\u00eb role kryesore p\u00ebr t\u2019i pajtuar njer\u00ebzit q\u00eb dikur kan\u00eb jetuar n\u00eb \u201cv\u00ebllaz\u00ebrim e bashkim\u201d.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size wp-block-paragraph\">Sipas studiuesit t\u00eb njohur p\u00ebr paqen, Xhon Pol Lederah (John Paul Lederach), ekzistojn\u00eb tre nivele t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb q\u00eb mund t\u2019i kontribuojn\u00eb paqes dhe pajtimit dhe t\u00eb sjellin ndryshimin: niveli lart-posht\u00eb, n\u00eb mes dhe baza e shoq\u00ebris\u00eb.<a href=\"applewebdata:\/\/246A94E4-89CA-4BB8-8FD8-48EAAE4A7FE3#_ftn1\"><sup>[1]<\/sup><\/a>&nbsp;Fuqia e rinis\u00eb q\u00ebndron n\u00eb nivelin baz\u00eb, q\u00eb zakonisht i referohet atyre q\u00eb punojn\u00eb dhe jan\u00eb t\u00eb lidhur me komunitetin lokal, ata q\u00eb jan\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb kontaktojn\u00eb me secilin individ dhe t\u2019i ndihmojn\u00eb ata t\u00eb pajtohen me nj\u00ebri-tjetrin, pavar\u00ebsisht se \u00e7far\u00eb ndodh n\u00eb nivelin lart-posht\u00eb, apo politik. Niveli baz\u00eb ushtron edhe m\u00eb shum\u00eb pushtet pasi mund t\u00eb ndikoj\u00eb mbi nivele t\u00eb tjera t\u00eb lidershipit p\u00ebr paqe dhe t\u00eb krijoj\u00eb nj\u00eb \u201cmas\u00eb kritike\u201d t\u00eb nd\u00ebrtimit t\u00eb paqes dhe pajtimit. Pik\u00ebrisht kjo mund t\u00eb jet\u00eb rinia.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Projekte p\u00ebr dialogun \u2013 dh\u00ebnia e hap\u00ebsir\u00ebs t\u00eb rinjve&nbsp;<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size wp-block-paragraph\">Q\u00eb t\u00eb p\u00ebrkrahet dhe t\u00eb krijohet kjo \u201cmas\u00eb kritike\u201d duhet t\u00eb ket\u00eb mund\u00ebsi, arsimim dhe hap\u00ebsira p\u00ebr t\u00eb rinjt\u00eb q\u00eb t\u00eb mund t\u00eb fuqizojn\u00eb rolet e tyre n\u00eb proceset p\u00ebr paqen dhe p\u00ebrtej. P\u00ebr shembull, problemi kryesor me t\u00eb cilin p\u00ebrballen t\u00eb rinjt\u00eb n\u00eb Kosov\u00eb \u00ebsht\u00eb mungesa e komunikimit dhe e kontakteve me komunitetet e tjera, sidomos nd\u00ebrmjet t\u00eb rinjve nga komuniteti shqiptar dhe ai serb. Prandaj, nuk ka hap\u00ebsir\u00eb p\u00ebr t\u00eb punuar p\u00ebr pajtimin dhe paqen.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size wp-block-paragraph\">Kur flas p\u00ebr projekte t\u00eb dialogut, i referohem atyre q\u00eb \u201cfokusohen tek nd\u00ebrtimi i marr\u00ebdh\u00ebnieve, thyerja e stereotipeve, krijimi i respektit t\u00eb nd\u00ebrsjell\u00eb dhe synimi p\u00ebr t\u00eb krijuar nga armiq\u00ebsia e m\u00ebparshme nj\u00eb t\u00eb ardhme t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt t\u00eb nd\u00ebrvarur\u201d.<a href=\"applewebdata:\/\/246A94E4-89CA-4BB8-8FD8-48EAAE4A7FE3#_ftn2\"><sup>[2]<\/sup><\/a>&nbsp;Zakonisht, projektet p\u00ebr dialogun jan\u00eb ato ku t\u00eb rinj\u00eb serb\u00eb dhe shqiptar\u00eb nga Kosova takohen me nj\u00ebri-tjetrin p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb. K\u00ebta breza kan\u00eb lindur pak p\u00ebrpara, gjat\u00eb ose pas luft\u00ebs dhe zakonisht nuk kan\u00eb mund\u00ebsi t\u00eb takojn\u00eb bashk\u00ebmoshatar\u00eb nga \u201ckomuniteti tjet\u00ebr\u201d. Koha e kaluar me shqiptar\u00ebt\/serb\u00ebt \u00ebsht\u00eb di\u00e7ka q\u00eb ata e d\u00ebgjojn\u00eb prej prind\u00ebrve apo gjysh\u00ebrve t\u00eb tyre, por nuk kan\u00eb takuar ask\u00eb nga brezi i tyre prandaj, nuk kan\u00eb p\u00ebrvoj\u00eb t\u00eb dor\u00ebs s\u00eb par\u00eb.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size wp-block-paragraph\">Projektet p\u00ebr dialogun ose t\u00eb ngjashme mund t\u00eb krijojn\u00eb mund\u00ebsi p\u00ebr nd\u00ebrtimin e marr\u00ebdh\u00ebnieve personale me dik\u00eb q\u00eb p\u00ebr shumic\u00ebn e koh\u00ebs perceptohet si armiku. K\u00ebto lloje hap\u00ebsirash i nxjerrin t\u00eb rinjt\u00eb nga zona e rehatis\u00eb dhe n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb, u japin atyre mund\u00ebsi t\u00eb eksplorojn\u00eb se si t\u00eb rinjt\u00eb nga komuniteti tjet\u00ebr mendojn\u00eb dhe ndjehen p\u00ebr luft\u00ebn, vuajtjet dhe m\u00eb shum\u00eb. Kjo \u00ebsht\u00eb mund\u00ebsia e nj\u00eb jete q\u00eb t\u00eb shoh\u00ebsh njeriun n\u00eb vend t\u00eb \u201cpersonit nga komuniteti tjet\u00ebr\u201d. Kjo \u00ebsht\u00eb mund\u00ebsia p\u00ebr t\u00eb zbuluar t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebtat, p\u00ebr t\u00eb kuptuar dhe ndoshta p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb, p\u00ebr t\u00eb gjetur empati p\u00ebr nj\u00ebri-tjetrin. Kjo \u00ebsht\u00eb mund\u00ebsia p\u00ebr t\u00eb krijuar nj\u00eb brez t\u00eb ri t\u00eb njer\u00ebzve t\u00eb cil\u00ebt ndjejn\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt jan\u00eb t\u00eb sjellsh\u00ebm, p\u00ebrplot empati, t\u00eb cil\u00ebt zgjedhin paqen dhe munges\u00ebn e dhun\u00ebs kundrejt luft\u00ebs dhe dhun\u00ebs.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"589\" src=\"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/01-Balkan-Perspectives-Social-Media-Post-Nevena-Radosavljevic2-1024x589.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-4591\" srcset=\"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/01-Balkan-Perspectives-Social-Media-Post-Nevena-Radosavljevic2-1024x589.jpg 1024w, https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/01-Balkan-Perspectives-Social-Media-Post-Nevena-Radosavljevic2-300x172.jpg 300w, https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/01-Balkan-Perspectives-Social-Media-Post-Nevena-Radosavljevic2-768x441.jpg 768w, https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/01-Balkan-Perspectives-Social-Media-Post-Nevena-Radosavljevic2.jpg 1336w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Rasti i Kampit t\u00eb Paqes p\u00ebr t\u00eb Rinjt\u00eb&nbsp;<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size wp-block-paragraph\">K\u00ebshilli i Evrop\u00ebs e ka ofruar nj\u00eb hap\u00ebsir\u00eb t\u00eb till\u00eb q\u00eb n\u00eb vitin 2011: Kampi i Paqes p\u00ebr t\u00eb Rinjt\u00eb. N\u00eb k\u00ebt\u00eb kamp, q\u00eb nga fillimi kan\u00eb marr\u00eb pjes\u00eb shqiptar\u00eb dhe serb\u00eb nga Kosova. Sipas nj\u00eb hulumtimi t\u00eb b\u00ebr\u00eb nd\u00ebrmjet viteve 2013 dhe 2018, pjes\u00ebmarr\u00ebsit e Kampit t\u00eb Paqes p\u00ebr t\u00eb Rinjt\u00eb nga Kosova e konsiderojn\u00eb veten se jan\u00eb prekur nga lufta n\u00eb Kosov\u00eb. M\u00eb shum\u00eb se 80 p\u00ebrqind e tyre nuk kan\u00eb patur asnj\u00eb kontakt apo kan\u00eb patur kontakte rast\u00ebsore me komunitetin tjet\u00ebr (qoft\u00eb shqiptar\u00eb apo serb\u00eb). Disa nga konkluzionet kryesore pas k\u00ebtij Kampi ishin se ai fuqizon perceptimin ndaj \u201ctjetrit\u201d n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb pozitive, pa ndikim negativ. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, fuqizon miq\u00ebsi nd\u00ebrmjet \u201ckund\u00ebrshtar\u00ebve t\u00eb dikursh\u00ebm\u201d dhe u siguron pjes\u00ebmarr\u00ebsve nj\u00eb hap\u00ebsir\u00eb ku ta pranojn\u00eb nj\u00ebri-tjetrin, t\u00eb ndajn\u00eb p\u00ebrvojat nga konflikti dhe t\u00eb angazhohen n\u00eb nd\u00ebrtimin e paqes. Sipas nj\u00ebrit prej pjes\u00ebmarr\u00ebsve, Kampi i Paqes p\u00ebr t\u00eb Rinjt\u00eb perceptohet si nj\u00eb vend ku fillon mir\u00ebkuptimi dhe empatia p\u00ebr \u201ctjetrin\u201d. \u201cKemi qar\u00eb me historit\u00eb e serb\u00ebve dhe serb\u00ebt kan\u00eb qar\u00eb me historit\u00eb tona, t\u00eb gjith\u00eb kemi humbur njer\u00ebz q\u00eb i kemi dashur, t\u00eb gjith\u00eb kemi humbur di\u00e7ka q\u00eb nuk donim ta humbisnim, gj\u00eb q\u00eb nuk e meritonim, sepse ishin t\u00eb rinj, f\u00ebmij\u00eb, asnj\u00ebri prej nesh nuk e meriton at\u00eb q\u00eb ka ndodhur gjat\u00eb konfliktit. Nuk ishte faji yn\u00eb, prandaj mendoj se kishte mir\u00ebkuptim dhe ne treguam dhembshuri dhe empati p\u00ebr nj\u00ebri-tjetrin. Ne ndam\u00eb emocione\u201d.<a href=\"applewebdata:\/\/246A94E4-89CA-4BB8-8FD8-48EAAE4A7FE3#_ftn3\"><sup>[3]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"684\" src=\"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/Picture1-1024x684.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-4573\" srcset=\"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/Picture1-1024x684.jpg 1024w, https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/Picture1-300x200.jpg 300w, https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/Picture1-768x513.jpg 768w, https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/Picture1-567x380.jpg 567w, https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/Picture1.jpg 1176w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption>\u00a0Pjes\u00ebmarr\u00ebs shqiptar\u00eb dhe serb\u00eb nga Kosova \u2013 Kampi i Paqes p\u00ebr t\u00eb Rinjt\u00eb 2018 (Foto nga ekipi edukativ i KPR-s\u00eb)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>T\u00eb rinjt\u00eb \u2013 \u201ctharmi kritik\u201d i ndryshimit<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size wp-block-paragraph\">Sikurse u tha m\u00eb lart, kur t\u00eb rinjve u jepen mund\u00ebsi t\u00eb sh\u00ebrojn\u00eb plag\u00ebt e tyre bashk\u00ebrisht, t\u00eb takohen dhe t\u00eb krijojn\u00eb bashk\u00eb, t\u00eb tregojn\u00eb empati dhe mir\u00ebkuptim, krijohet nj\u00eb brez i ri paq\u00ebsor. T\u00eb rinjt\u00eb q\u00eb jetojn\u00eb tani n\u00eb t\u00eb gjitha republikat e ish-Jugosllavis\u00eb jan\u00eb ata q\u00eb vuajn\u00eb nga trauma dhe pasojat e nj\u00eb dekade me luft\u00eb. Duke ua dh\u00ebn\u00eb mund\u00ebsin\u00eb q\u00eb t\u00eb sh\u00ebrohen s\u00eb bashku, ta pranojn\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn, t\u00eb nd\u00ebrtojn\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnie dhe ta pranojn\u00eb nj\u00ebri-tjetrin n\u00ebp\u00ebrmjet syrit t\u00eb humanitetit dhe empatis\u00eb, ne u japim atyre mund\u00ebsin\u00eb t\u00eb krijojn\u00eb nj\u00eb t\u00eb ardhme paq\u00ebsore, ku t\u00eb gjith\u00eb kujdesen p\u00ebr nj\u00ebri-tjetrin sinqerisht.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size wp-block-paragraph\">P\u00ebr t\u00eb kuptuar m\u00eb mir\u00eb se sa i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm mund t\u00eb jet\u00eb roli i rinis\u00eb, mund t\u00eb p\u00ebrdorim analogjin\u00eb e Xhon Pol Lederahut. K\u00ebshtu, ai shpjegon procesin e pjekjes s\u00eb buk\u00ebs si di\u00e7ka q\u00eb mund t\u00eb p\u00ebrdoret si metafor\u00eb p\u00ebr nd\u00ebrtimin e paqes dhe p\u00ebr aktor\u00ebt e tij. P\u00ebr t\u00eb pjekur buk\u00eb, neve na duhet mielli, uji, kripa dhe tharmi. Zakonisht, tharmi p\u00ebrdoret n\u00eb sasi m\u00eb t\u00eb vog\u00ebl, por \u00ebsht\u00eb ky\u00e7 q\u00eb buka t\u00eb fryhet. Prandaj, aktor\u00ebt e paqes nuk ka nevoj\u00eb t\u00eb jen\u00eb ata q\u00eb jan\u00eb n\u00eb pushtet apo grupi m\u00eb i madh i popullsis\u00eb.<a href=\"applewebdata:\/\/246A94E4-89CA-4BB8-8FD8-48EAAE4A7FE3#_ftn4\"><sup>[4]<\/sup><\/a>\u00a0Duhet t\u00eb jen\u00eb ata q\u00eb kan\u00eb rolin m\u00eb t\u00eb madh q\u00eb \u201cbuka t\u00eb fryhet\u201d. N\u00eb situat\u00ebn ton\u00eb, t\u00eb rinjt\u00eb q\u00eb punojn\u00eb n\u00eb nivelet baz\u00eb, t\u00eb gatsh\u00ebm t\u00eb nd\u00ebrtojn\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnie dhe t\u00eb tregojn\u00eb empati jan\u00eb pik\u00ebrisht ata q\u00eb mund t\u00eb jen\u00eb \u201ctharmi kritik\u201d p\u00ebr nd\u00ebrtimin e paqes dhe pajtimin n\u00eb Kosov\u00eb dhe n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb ish-Jugosllavin\u00eb. Atyre u kujtohet lufta, i kan\u00eb par\u00eb pasojat e saj dhe jan\u00eb t\u00eb hapur p\u00ebr t\u00eb falur, jan\u00eb t\u00eb gatsh\u00ebm t\u00eb d\u00ebgjojn\u00eb, t\u00eb kuptojn\u00eb dhe t\u00eb tregojn\u00eb empati. Ata jan\u00eb e ardhmja dhe ata q\u00eb mund t\u00eb sjellin m\u00eb shum\u00eb paqe dhe pajtim n\u00eb Ballkan dhe n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn. N\u00ebse u japim hap\u00ebsir\u00ebn t\u00eb m\u00ebsojn\u00eb m\u00eb shum\u00eb p\u00ebr paqen dhe humanitetin, t\u00eb gjejn\u00eb ngjashm\u00ebrit\u00eb n\u00eb vend t\u00eb dallimeve, t\u00eb ndjejn\u00eb p\u00ebr nj\u00ebri-tjetrin, tashm\u00eb po e sigurojm\u00eb q\u00eb paqja ka t\u00eb ardhme. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, n\u00ebse u japim nj\u00eb vend rreth tryez\u00ebs s\u00eb vendimmarrjes, i p\u00ebrfshijm\u00eb ata n\u00eb nivele t\u00eb tjera, duke shmangur\u00a0\u00a0veprimet sa p\u00ebr sy, mund t\u2019i nxisim t\u00eb gjitha proceset e tjera t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme dhe jo vet\u00ebm paqen dhe pajtimin.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em><strong>Nevena Radosavljeviq<\/strong> \u00ebsht\u00eb kandidate p\u00ebr doktoratur\u00eb pran\u00eb LMU n\u00eb Mynih, ku ajo hulumton procesin e nd\u00ebrtimit t\u00eb paqes n\u00eb Kosov\u00eb. M\u00eb par\u00eb, ajo ka fituar grad\u00ebn M.A. n\u00eb studime p\u00ebr Paqe dhe Siguri nga Universiteti i Hamburgut dhe grad\u00ebn B.A. nga Fakulteti i Shkencave Politike, Universiteti i Beogradit. Nevena \u00ebsht\u00eb trajnere me p\u00ebrvoj\u00eb n\u00eb nd\u00ebrtimin e paqes dhe transformimin e konflikteve, q\u00eb punon jo vet\u00ebm n\u00eb nivel lokal, por edhe nd\u00ebrkomb\u00ebtar. Ajo \u00ebsht\u00eb an\u00ebtare e bordit e Rrjetit t\u00eb Ambasador\u00ebve t\u00eb Rinj p\u00ebr Paqe, Rrjeti Pan-Evropian i Nd\u00ebrtuesve t\u00eb Paqes.\u00a0<\/em><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"applewebdata:\/\/246A94E4-89CA-4BB8-8FD8-48EAAE4A7FE3#_ftnref1\"><sup>[1]<\/sup><\/a>&nbsp;Lederach, John Paul, 1997,&nbsp;<em>Building Peace: Sustainable Reconciliation in Divided Societies,<\/em>&nbsp;Uashington: US Institute of Peace Press, faqja 39<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"applewebdata:\/\/246A94E4-89CA-4BB8-8FD8-48EAAE4A7FE3#_ftnref2\"><sup>[2]<\/sup><\/a>&nbsp;Radosavljevic, Nevena, 2018,&nbsp;<em>The Influence of Dialogue Projects on The Reconciliation Process in Kosovo, The Case of The Youth Peace Camp,<\/em>&nbsp;Gjermani: European Centre for Minority Issues, faqja 17<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"applewebdata:\/\/246A94E4-89CA-4BB8-8FD8-48EAAE4A7FE3#_ftnref3\"><sup>[3]<\/sup><\/a>&nbsp;Radosavljevi\u0107, 2018, faqja 32.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"applewebdata:\/\/246A94E4-89CA-4BB8-8FD8-48EAAE4A7FE3#_ftnref4\"><sup>[4]<\/sup><\/a>&nbsp;Lederach, John Paul, 2010,&nbsp;<em>The Moral Imagination, The Art and Soul of Building Peac<\/em>e, Oxford: Oxford University Paperpress, faqet 91-93<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cN\u00ebse duam t\u00eb arrijm\u00eb paqen e v\u00ebrtet\u00eb n\u00eb bot\u00eb, duhet t\u00eb fillojm\u00eb me rinin\u00eb\u201d ka th\u00ebn\u00eb dikur Mahatma Gandi. E nj\u00ebjta shprehje mund t\u00eb p\u00ebrdoret n\u00eb rastin e procesit t\u00eb paqes dhe pajtimit n\u00eb Ballkan. T\u00eb rinjt\u00eb, t\u00eb lindur gjat\u00eb dhe pas luft\u00ebrave n\u00eb Jugosllavi, jan\u00eb pik\u00ebrisht ata q\u00eb mund t\u00eb luajn\u00eb rolin kryesor n\u00eb nd\u00ebrtimin e paqes.\u00a0 Kur m\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":4580,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_editorskit_title_hidden":false,"_editorskit_reading_time":6,"_editorskit_is_block_options_detached":false,"_editorskit_block_options_position":"{}","footnotes":""},"categories":[907],"tags":[],"class_list":["post-4590","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-balkan-perspectives-19-alb"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.9 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Rinia \u2013 \u201ctharmi vendimtar\u201d p\u00ebr nd\u00ebrtimin e paqes dhe pajtimin n\u00eb Ballkan\u00a0 - DWP-BALKAN<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"noindex, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Rinia \u2013 \u201ctharmi vendimtar\u201d p\u00ebr nd\u00ebrtimin e paqes dhe pajtimin n\u00eb Ballkan\u00a0 - DWP-BALKAN\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u201cN\u00ebse duam t\u00eb arrijm\u00eb paqen e v\u00ebrtet\u00eb n\u00eb bot\u00eb, duhet t\u00eb fillojm\u00eb me rinin\u00eb\u201d ka th\u00ebn\u00eb dikur Mahatma Gandi. E nj\u00ebjta shprehje mund t\u00eb p\u00ebrdoret n\u00eb rastin e procesit t\u00eb paqes dhe pajtimit n\u00eb Ballkan. T\u00eb rinjt\u00eb, t\u00eb lindur gjat\u00eb dhe pas luft\u00ebrave n\u00eb Jugosllavi, jan\u00eb pik\u00ebrisht ata q\u00eb mund t\u00eb luajn\u00eb rolin kryesor n\u00eb nd\u00ebrtimin e paqes.\u00a0 Kur m\u00eb [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/sq\/rinia-tharmi-vendimtar-per-ndertimin-e-paqes-dhe-pajtimin-ne-ballkan\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"DWP-BALKAN\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-04-06T15:48:34+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2022-04-06T15:48:48+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/nevena-photo-2-scaled.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2560\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1870\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Just Editor\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Just Editor\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"7 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dwp-balkan.org\\\/staging\\\/sq\\\/rinia-tharmi-vendimtar-per-ndertimin-e-paqes-dhe-pajtimin-ne-ballkan\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dwp-balkan.org\\\/staging\\\/sq\\\/rinia-tharmi-vendimtar-per-ndertimin-e-paqes-dhe-pajtimin-ne-ballkan\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Just Editor\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dwp-balkan.org\\\/staging\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/d4fe2dca6c191fac30b885d67d3345a5\"},\"headline\":\"Rinia \u2013 \u201ctharmi vendimtar\u201d p\u00ebr nd\u00ebrtimin e paqes dhe pajtimin n\u00eb Ballkan\u00a0\",\"datePublished\":\"2022-04-06T15:48:34+00:00\",\"dateModified\":\"2022-04-06T15:48:48+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dwp-balkan.org\\\/staging\\\/sq\\\/rinia-tharmi-vendimtar-per-ndertimin-e-paqes-dhe-pajtimin-ne-ballkan\\\/\"},\"wordCount\":1672,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dwp-balkan.org\\\/staging\\\/sq\\\/rinia-tharmi-vendimtar-per-ndertimin-e-paqes-dhe-pajtimin-ne-ballkan\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/dwp-balkan.org\\\/staging\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/04\\\/nevena-photo-2-scaled.jpg\",\"articleSection\":[\"Balkan.Perspectives #19 \u2013 ALB\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/dwp-balkan.org\\\/staging\\\/sq\\\/rinia-tharmi-vendimtar-per-ndertimin-e-paqes-dhe-pajtimin-ne-ballkan\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dwp-balkan.org\\\/staging\\\/sq\\\/rinia-tharmi-vendimtar-per-ndertimin-e-paqes-dhe-pajtimin-ne-ballkan\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/dwp-balkan.org\\\/staging\\\/sq\\\/rinia-tharmi-vendimtar-per-ndertimin-e-paqes-dhe-pajtimin-ne-ballkan\\\/\",\"name\":\"Rinia \u2013 \u201ctharmi vendimtar\u201d p\u00ebr nd\u00ebrtimin e paqes dhe pajtimin n\u00eb Ballkan\u00a0 - DWP-BALKAN\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dwp-balkan.org\\\/staging\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dwp-balkan.org\\\/staging\\\/sq\\\/rinia-tharmi-vendimtar-per-ndertimin-e-paqes-dhe-pajtimin-ne-ballkan\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dwp-balkan.org\\\/staging\\\/sq\\\/rinia-tharmi-vendimtar-per-ndertimin-e-paqes-dhe-pajtimin-ne-ballkan\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/dwp-balkan.org\\\/staging\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/04\\\/nevena-photo-2-scaled.jpg\",\"datePublished\":\"2022-04-06T15:48:34+00:00\",\"dateModified\":\"2022-04-06T15:48:48+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dwp-balkan.org\\\/staging\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/d4fe2dca6c191fac30b885d67d3345a5\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dwp-balkan.org\\\/staging\\\/sq\\\/rinia-tharmi-vendimtar-per-ndertimin-e-paqes-dhe-pajtimin-ne-ballkan\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/dwp-balkan.org\\\/staging\\\/sq\\\/rinia-tharmi-vendimtar-per-ndertimin-e-paqes-dhe-pajtimin-ne-ballkan\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dwp-balkan.org\\\/staging\\\/sq\\\/rinia-tharmi-vendimtar-per-ndertimin-e-paqes-dhe-pajtimin-ne-ballkan\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/dwp-balkan.org\\\/staging\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/04\\\/nevena-photo-2-scaled.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/dwp-balkan.org\\\/staging\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/04\\\/nevena-photo-2-scaled.jpg\",\"width\":2560,\"height\":1870},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dwp-balkan.org\\\/staging\\\/sq\\\/rinia-tharmi-vendimtar-per-ndertimin-e-paqes-dhe-pajtimin-ne-ballkan\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/dwp-balkan.org\\\/staging\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Rinia \u2013 \u201ctharmi vendimtar\u201d p\u00ebr nd\u00ebrtimin e paqes dhe pajtimin n\u00eb Ballkan\u00a0\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dwp-balkan.org\\\/staging\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/dwp-balkan.org\\\/staging\\\/\",\"name\":\"DWP-BALKAN\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/dwp-balkan.org\\\/staging\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dwp-balkan.org\\\/staging\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/d4fe2dca6c191fac30b885d67d3345a5\",\"name\":\"Just Editor\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/504a6863defd3d341c9a28994190aacb92ccbc8ad2d81c4e7682c4623ba6f989?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/504a6863defd3d341c9a28994190aacb92ccbc8ad2d81c4e7682c4623ba6f989?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/504a6863defd3d341c9a28994190aacb92ccbc8ad2d81c4e7682c4623ba6f989?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Just Editor\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/dwp-balkan.org\\\/staging\\\/author\\\/editor\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Rinia \u2013 \u201ctharmi vendimtar\u201d p\u00ebr nd\u00ebrtimin e paqes dhe pajtimin n\u00eb Ballkan\u00a0 - DWP-BALKAN","robots":{"index":"noindex","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Rinia \u2013 \u201ctharmi vendimtar\u201d p\u00ebr nd\u00ebrtimin e paqes dhe pajtimin n\u00eb Ballkan\u00a0 - DWP-BALKAN","og_description":"\u201cN\u00ebse duam t\u00eb arrijm\u00eb paqen e v\u00ebrtet\u00eb n\u00eb bot\u00eb, duhet t\u00eb fillojm\u00eb me rinin\u00eb\u201d ka th\u00ebn\u00eb dikur Mahatma Gandi. E nj\u00ebjta shprehje mund t\u00eb p\u00ebrdoret n\u00eb rastin e procesit t\u00eb paqes dhe pajtimit n\u00eb Ballkan. T\u00eb rinjt\u00eb, t\u00eb lindur gjat\u00eb dhe pas luft\u00ebrave n\u00eb Jugosllavi, jan\u00eb pik\u00ebrisht ata q\u00eb mund t\u00eb luajn\u00eb rolin kryesor n\u00eb nd\u00ebrtimin e paqes.\u00a0 Kur m\u00eb [&hellip;]","og_url":"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/sq\/rinia-tharmi-vendimtar-per-ndertimin-e-paqes-dhe-pajtimin-ne-ballkan\/","og_site_name":"DWP-BALKAN","article_published_time":"2022-04-06T15:48:34+00:00","article_modified_time":"2022-04-06T15:48:48+00:00","og_image":[{"width":2560,"height":1870,"url":"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/nevena-photo-2-scaled.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Just Editor","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Just Editor","Est. reading time":"7 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/sq\/rinia-tharmi-vendimtar-per-ndertimin-e-paqes-dhe-pajtimin-ne-ballkan\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/sq\/rinia-tharmi-vendimtar-per-ndertimin-e-paqes-dhe-pajtimin-ne-ballkan\/"},"author":{"name":"Just Editor","@id":"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/#\/schema\/person\/d4fe2dca6c191fac30b885d67d3345a5"},"headline":"Rinia \u2013 \u201ctharmi vendimtar\u201d p\u00ebr nd\u00ebrtimin e paqes dhe pajtimin n\u00eb Ballkan\u00a0","datePublished":"2022-04-06T15:48:34+00:00","dateModified":"2022-04-06T15:48:48+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/sq\/rinia-tharmi-vendimtar-per-ndertimin-e-paqes-dhe-pajtimin-ne-ballkan\/"},"wordCount":1672,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/sq\/rinia-tharmi-vendimtar-per-ndertimin-e-paqes-dhe-pajtimin-ne-ballkan\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/nevena-photo-2-scaled.jpg","articleSection":["Balkan.Perspectives #19 \u2013 ALB"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/sq\/rinia-tharmi-vendimtar-per-ndertimin-e-paqes-dhe-pajtimin-ne-ballkan\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/sq\/rinia-tharmi-vendimtar-per-ndertimin-e-paqes-dhe-pajtimin-ne-ballkan\/","url":"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/sq\/rinia-tharmi-vendimtar-per-ndertimin-e-paqes-dhe-pajtimin-ne-ballkan\/","name":"Rinia \u2013 \u201ctharmi vendimtar\u201d p\u00ebr nd\u00ebrtimin e paqes dhe pajtimin n\u00eb Ballkan\u00a0 - DWP-BALKAN","isPartOf":{"@id":"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/sq\/rinia-tharmi-vendimtar-per-ndertimin-e-paqes-dhe-pajtimin-ne-ballkan\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/sq\/rinia-tharmi-vendimtar-per-ndertimin-e-paqes-dhe-pajtimin-ne-ballkan\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/nevena-photo-2-scaled.jpg","datePublished":"2022-04-06T15:48:34+00:00","dateModified":"2022-04-06T15:48:48+00:00","author":{"@id":"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/#\/schema\/person\/d4fe2dca6c191fac30b885d67d3345a5"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/sq\/rinia-tharmi-vendimtar-per-ndertimin-e-paqes-dhe-pajtimin-ne-ballkan\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/sq\/rinia-tharmi-vendimtar-per-ndertimin-e-paqes-dhe-pajtimin-ne-ballkan\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/sq\/rinia-tharmi-vendimtar-per-ndertimin-e-paqes-dhe-pajtimin-ne-ballkan\/#primaryimage","url":"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/nevena-photo-2-scaled.jpg","contentUrl":"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/nevena-photo-2-scaled.jpg","width":2560,"height":1870},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/sq\/rinia-tharmi-vendimtar-per-ndertimin-e-paqes-dhe-pajtimin-ne-ballkan\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Rinia \u2013 \u201ctharmi vendimtar\u201d p\u00ebr nd\u00ebrtimin e paqes dhe pajtimin n\u00eb Ballkan\u00a0"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/#website","url":"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/","name":"DWP-BALKAN","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/#\/schema\/person\/d4fe2dca6c191fac30b885d67d3345a5","name":"Just Editor","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/504a6863defd3d341c9a28994190aacb92ccbc8ad2d81c4e7682c4623ba6f989?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/504a6863defd3d341c9a28994190aacb92ccbc8ad2d81c4e7682c4623ba6f989?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/504a6863defd3d341c9a28994190aacb92ccbc8ad2d81c4e7682c4623ba6f989?s=96&d=mm&r=g","caption":"Just Editor"},"url":"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/author\/editor\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4590","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4590"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4590\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4592,"href":"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4590\/revisions\/4592"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4580"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4590"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4590"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4590"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}