{"id":6593,"date":"2022-07-13T10:56:59","date_gmt":"2022-07-13T10:56:59","guid":{"rendered":"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/?p=6593"},"modified":"2022-07-13T11:46:42","modified_gmt":"2022-07-13T11:46:42","slug":"ne-gjate-luftes-dhe-pertej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/sq\/ne-gjate-luftes-dhe-pertej\/","title":{"rendered":"Ne, Gjat\u00eb luft\u00ebs dhe p\u00ebrtej"},"content":{"rendered":"<div style=\"margin-top: 0px; margin-bottom: 0px;\" class=\"sharethis-inline-share-buttons\" ><\/div>\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kur ndodhin luft\u00ebra bot\u00ebrore, si ajo aktualja n\u00eb Ukrain\u00eb, na rikujtojn\u00eb neve, banor\u00ebve t\u00eb Gadishullit Ballkanik, historin\u00eb ton\u00eb dhe fatkeq\u00ebsit\u00eb q\u00eb \u00e7do brezi i \u00ebsht\u00eb dashur t\u00eb duroj\u00eb p\u00ebr shekuj t\u00eb t\u00ebr\u00eb. Kudo n\u00ebp\u00ebr rajon ka monumente, por ka edhe rr\u00ebnoja q\u00eb na kujtojn\u00eb \u00e7do dit\u00eb armiq\u00ebsit\u00eb q\u00eb kan\u00eb ndodhur k\u00ebtu. Nuk ka pothuajse asnj\u00eb familje n\u00eb kuptimin e gjer\u00eb t\u00eb fjal\u00ebs q\u00eb nuk ka nj\u00eb pjes\u00ebtar t\u00eb vetin t\u00eb vdekur gjat\u00eb luft\u00ebrave.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><br>Edhe pse shpeshher\u00eb luft\u00ebrat u nis\u00ebn p\u00ebr arsye ekonomike, n\u00eb rajonin ton\u00eb, k\u00ebto luft\u00ebra nd\u00ebrmjet popujve q\u00eb jetonin pran\u00eb-tjetrit p\u00ebrshkall\u00ebzoheshin n\u00eb vrasje nd\u00ebrmjet personave t\u00eb dashur, t\u00eb af\u00ebrmve, nd\u00ebrmjet njer\u00ebzve q\u00eb deri dje kishin qen\u00eb miq, duke krijuar urrejtje t\u00eb m\u00ebdha q\u00eb m\u00eb pas kan\u00eb zgjatur p\u00ebr dekada t\u00eb t\u00ebra. Ka familje q\u00eb ende nuk e din\u00eb ku i kan\u00eb t\u00eb dashurit e tyre, t\u00eb cil\u00ebt ende nuk i kan\u00eb gjetur, q\u00eb kan\u00eb vdekur. Histori t\u00eb tilla familjare n\u00eb kontekstin e luft\u00ebrave m\u00eb pas zmadhohen n\u00eb mite apo edhe tabu familjare. M\u00eb pas, k\u00ebto mite ushqejn\u00eb sistemin e vlerave lokale p\u00ebr t\u00eb toleruar luft\u00ebrat, shkat\u00ebrrimin dhe p\u00ebr t\u2019i shkaktuar dhimbje pal\u00ebs q\u00eb \u00ebsht\u00eb etiketuar si armiku.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><br>P\u00ebr shkak t\u00eb ndikimit n\u00eb jet\u00ebn e tyre n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi, kan\u00eb nxitur shpeshher\u00eb t\u00eb ashtuquajturat rip\u00ebrkufizime t\u00eb sistemit t\u00eb vlerave. Ndryshimet dramatike n\u00eb jet\u00ebt e p\u00ebrditshme t\u00eb banor\u00ebve, ndryshimi n\u00eb rutin\u00ebn e tyre t\u00eb p\u00ebrditshme dhe nxitja e ideve q\u00eb shpeshher\u00eb frym\u00ebzohen nga l\u00ebvizjet nacionaliste si reagon ndaj t\u00eb tjer\u00ebve q\u00eb gjithashtu jan\u00eb sjell\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ngjashme kan\u00eb shkaktuar radikalizimin e pothuajse t\u00eb gjith\u00eb pjes\u00ebmarr\u00ebsve. N\u00eb ato rrethana, jan\u00eb shfaqur udh\u00ebheq\u00ebs t\u00eb ndrysh\u00ebm q\u00eb artikulojn\u00eb nevojat e banor\u00ebve t\u00eb tyre. Por fakti befasues \u00ebsht\u00eb se n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb, shumica d\u00ebrrmuese e popullsis\u00eb nuk e ka ndjer\u00eb nevoj\u00ebn p\u00ebr t\u00eb vrar\u00eb dhe p\u00ebr t\u00eb shkat\u00ebrruar. Ideologjia q\u00eb e motivon popullsin\u00eb me siguri promovon drejtimet dhe nevojat, q\u00eb n\u00ebp\u00ebrmjet mediave t\u00eb ndryshme paraqiten sikur t\u00eb jen\u00eb nevojat e vet\u00eb banor\u00ebve. Mbrojtja e tjetrit, apo p\u00ebrpjekjet p\u00ebr vlera m\u00eb t\u00eb larta, zakonisht nd\u00ebrthuren n\u00eb mozaikun e pothuajse t\u00eb gjitha ideologjive t\u00eb paraluft\u00ebs. K\u00ebshtu, n\u00eb mbrojtje t\u00eb popullsis\u00eb s\u00eb vet, udh\u00ebheq\u00ebsit i drejtojn\u00eb grupet e tyre etnike p\u00ebr t\u2019i faj\u00ebsuar t\u00eb tjer\u00ebt dhe n\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb, banor\u00ebt ua mund\u00ebsojn\u00eb t\u00eb udh\u00ebheqin n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb autokratike derisa t\u00eb arrijn\u00eb sundimin, q\u00eb p\u00ebrfundon me diktatur\u00eb. Q\u00eb nj\u00eb diktatur\u00eb e till\u00eb t\u00eb zgjas\u00eb m\u00eb shum\u00eb, ajo prodhom armiq t\u00eb brendsh\u00ebm dhe t\u00eb jasht\u00ebm. Pastaj, \u00ebsht\u00eb normale p\u00ebr armikun q\u00eb t\u00eb shkaktoj\u00eb ndjenja negative, duke p\u00ebrjetuar katarsisin e vet duke &#8220;marr\u00eb di\u00e7ka&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><br>Mir\u00ebpo, \u00e7far\u00eb ndodh me njeriun normal, t\u00eb zakonsh\u00ebm, me at\u00eb q\u00eb as ka patur nevoj\u00eb, as ka dashur dhe as e ka provokuar luft\u00ebn? \u00c7far\u00eb ndodh n\u00eb kok\u00ebn e tyre? Cila ka qen\u00eb sjellja e tyre para luft\u00ebs? Si ndjehen?<br>Luft\u00ebrat q\u00eb po ndodhin duket sikur mbizot\u00ebrohen nga dy ndjenja baz\u00eb me intensitet t\u00eb lart\u00eb dhe me nj\u00eb gjendje specifike njoh\u00ebse. K\u00ebto gjendje jan\u00eb FRIKA dhe ZEM\u00cbRIMI. Zhvillimi i k\u00ebtyre ndjenjave ndodh gradualisht. Para fillimit t\u00eb vet\u00eb luft\u00ebs, makineria e propagand\u00ebs ishte p\u00ebrqendruar t\u00eb krijonte frustrim, pastaj zem\u00ebrim q\u00eb p\u00ebrshkall\u00ebzohej n\u00eb t\u00ebrbim dhe urrejtje. \u00cbsht\u00eb interesante se makinerit\u00eb e propagand\u00ebs q\u00eb kontrollohen nga elitat shkaktojn\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb specifike t\u00eb perceptimit dhe konkluzioneve q\u00eb p\u00ebrmbajn\u00eb shum\u00eb iluzione dhe paragjykime. Ato prodhojn\u00eb gjithashtu nj\u00eb ndjenj\u00eb t\u00eb plotfuqishm\u00ebris\u00eb dhe pacenueshm\u00ebris\u00eb. Elitat q\u00eb provojn\u00eb luft\u00ebrat p\u00ebr arsyet e veta kan\u00eb iluzionin (dhe me t\u00eb drejt\u00eb) se asnj\u00eb luft\u00eb nuk i cenon. Duke qen\u00eb se lufta \u00ebsht\u00eb sinonim i dhimbjes dhe vdekjes, q\u00eb shkakton frik\u00eb dhe turbullir\u00eb p\u00ebr \u00e7do person t\u00eb arsyesh\u00ebm, nuk \u00ebsht\u00eb e leht\u00eb p\u00ebr popullsin\u00eb ta doj\u00eb luft\u00ebn. Kur njer\u00ebzit e zakonsh\u00ebm kan\u00eb urrejtje dhe zem\u00ebrim ndaj \u201ct\u00eb tjer\u00ebve\u201d, gradualisht n\u00ebp\u00ebrmjet ndikimit t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb dhe t\u00eb medias, sipas nevojave t\u00eb atyre elitave, ata marrin informacion ose &#8220;fakte&#8221; se &#8220;armiku&#8221; do t\u00eb marr\u00eb at\u00eb q\u00eb u takon atyre, se do t\u2019ua rr\u00ebmbej\u00eb p\u00ebrditshm\u00ebrin\u00eb e jet\u00ebs dhe do t\u00eb rrezikoj\u00eb sigurin\u00eb e t\u00eb dashurve t\u00eb tyre.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><br>Kjo n\u00ebnkupton se e gjitha kjo shkakton frik\u00eb n\u00eb \u00e7aste t\u00eb ekspozimit. N\u00eb afat t\u00eb gjat\u00eb, \u00e7on n\u00eb shtim t\u00eb ankthit dhe parehatis\u00eb n\u00eb radh\u00ebt e banor\u00ebve. Njer\u00ebzit nuk duan t\u00eb ndjejn\u00eb frik\u00eb, ata gjithnj\u00eb priren ta tejkalojn\u00eb frik\u00ebn. M\u00ebnyra m\u00eb e zakonshme p\u00ebr t\u00eb tejkaluar frik\u00ebn \u00ebsht\u00eb ta mohosh ose shtyp\u00ebsh k\u00ebt\u00eb ndjenj\u00eb. K\u00ebto jan\u00eb m\u00ebnyrat jofunksionale t\u00eb ballafaqimit me frik\u00ebn. Po ashtu, shum\u00eb njer\u00ebz, kur ndjejn\u00eb frik\u00eb dhe nuk mund ta shp\u00ebrfillin, e z\u00ebvend\u00ebsojn\u00eb me nj\u00eb tjet\u00ebr ndjenj\u00eb. P\u00ebr shembull, kur dikush ka frik\u00eb, ai\/ajo zem\u00ebrohet gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb. Ose kur dikush ka frik\u00eb, ai\/ajo shp\u00ebrfaq g\u00ebzim dhe gjendje humori t\u00eb pakontrolluara q\u00eb p\u00ebrmbajn\u00eb elemente t\u00eb euforis\u00eb. Kjo metod\u00eb \u00ebsht\u00eb jofunksionale, por \u00ebsht\u00eb pothuajse e pavet\u00ebdijshme.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><br>Tek f\u00ebmij\u00ebt, frika tejkalohet kur e kuptojn\u00eb di\u00e7ka, kur ndjehen t\u00eb mbrojtur dhe kur ndjejn\u00eb se rrethohen nga dashuria dhe p\u00ebrkat\u00ebsia. Prandaj, rr\u00ebfimet q\u00eb t\u00eb rriturit ua tregojn\u00eb n\u00eb atmosfer\u00eb t\u00eb sigurt\u00eb, imagjinata dhe kontakti u mund\u00ebsojn\u00eb ta zvog\u00eblojn\u00eb frik\u00ebn n\u00eb nivelin q\u00eb i zot\u00ebron m\u00eb. Lidhur me frik\u00ebn n\u00eb f\u00ebmij\u00ebri, mund t\u00eb zhvillohen shum\u00eb simbole, si shtriga t\u00eb ndryshme, monstra, zana t\u00eb mira dhe magjistar\u00eb, q\u00eb ose e nxisin, ose e zvog\u00eblojn\u00eb ndjenj\u00ebn e frik\u00ebs. Nj\u00ebsoj \u00ebsht\u00eb edhe tek t\u00eb rriturit. Mir\u00ebpo n\u00eb vend t\u00eb p\u00ebrrallave dhe rr\u00ebfimeve, ekzistojn\u00eb tekste t\u00eb ndryshme lajmet e rreme dhe propaganda. Simbolet jan\u00eb sublimuar n\u00eb personazhe q\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsojn\u00eb t\u00eb keqen dhe personazhe q\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsojn\u00eb t\u00eb mir\u00ebn. A e merrni dot me mend se kush \u00ebsht\u00eb personazhi m\u00eb i keq n\u00eb bot\u00eb tani? P\u00ebr periudh\u00ebn 1940\u20131945 e kemi nj\u00eb konsensus se kush ka qen\u00eb personazhi m\u00eb i keq (ose personazh\u00ebt) kryesor\u00eb t\u00eb k\u00ebqinj.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"589\" src=\"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/01-Balkan-Perspectives-Social-Media-Post-STANISLAV-PETKOVSKI-SASHO3-1024x589.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-6594\" srcset=\"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/01-Balkan-Perspectives-Social-Media-Post-STANISLAV-PETKOVSKI-SASHO3-1024x589.png 1024w, https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/01-Balkan-Perspectives-Social-Media-Post-STANISLAV-PETKOVSKI-SASHO3-300x172.png 300w, https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/01-Balkan-Perspectives-Social-Media-Post-STANISLAV-PETKOVSKI-SASHO3-768x442.png 768w, https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/01-Balkan-Perspectives-Social-Media-Post-STANISLAV-PETKOVSKI-SASHO3-1536x883.png 1536w, https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/01-Balkan-Perspectives-Social-Media-Post-STANISLAV-PETKOVSKI-SASHO3-2048x1177.png 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><br>T\u00eb rriturit (por edhe shumica e f\u00ebmij\u00ebve), priren t\u00eb shmangin at\u00eb q\u00eb u shkakton frik\u00eb, priren ta mbrojn\u00eb veten dhe si mbrojtje p\u00ebrfundimtare priren t\u00eb shkat\u00ebrrojn\u00eb at\u00eb q\u00eb u shkakton frik\u00eb. Pra, ashtu si karrigia luhat\u00ebse, edhe shtimi i frik\u00ebs shkakton nj\u00eb mobilizim t\u00eb p\u00ebrgjithsh\u00ebm emocional q\u00eb rezulton n\u00eb urrejtje ndaj burimit t\u00eb frik\u00ebs, q\u00eb \u00e7on n\u00eb rritje t\u00eb zem\u00ebrimit q\u00eb pasohet nga t\u00ebrbimi dhe eg\u00ebrsia. Dhe n\u00eb shumic\u00ebn e rasteve, frika (n\u00ebse \u00ebsht\u00eb e mir\u00ebshuar t\u00ebr\u00ebsisht) z\u00ebvend\u00ebsohet nga zem\u00ebrimi. N\u00eb nivel grupi, t\u00eb frik\u00ebsuarit priren t\u00eb krijojn\u00eb grup, t\u00eb bashkohen q\u00eb t\u00eb ken\u00eb ndjensin\u00eb e p\u00ebrkat\u00ebsis\u00eb dhe n\u00eb ato rrethana t\u00eb ndjejn\u00eb m\u00eb pak frik\u00eb. N\u00eb nivel grupi, m\u00eb shpejt dhe pa shum\u00eb logjik\u00eb apo kontroll t\u00eb fakteve, urrejtja p\u00ebr at\u00eb q\u00eb e tremb grupin gufon leht\u00eb, duke u p\u00ebrshkall\u00ebzuar m\u00eb tej n\u00eb zem\u00ebrim dhe n\u00eb nevoj\u00ebn p\u00ebr t\u00eb eliminuar burimin e frik\u00ebs. Prandaj, kur fillojn\u00eb luft\u00ebrat, thon\u00eb se e para q\u00eb e p\u00ebson \u00ebsht\u00eb e v\u00ebrteta. Kuptuesh\u00ebm, e v\u00ebrteta bazohet mbi fakte dhe logjike dhe lufta mbizot\u00ebrohet intensivisht nga ndjenjat e frik\u00ebs dhe zem\u00ebrimit. Ky mbizot\u00ebrim i k\u00ebtyre ndjenjave dhe m\u00ebnyra specifike e p\u00ebrzgjedhjes s\u00eb informacionit dhe fakteve q\u00eb mb\u00ebshteten nga iluzione dhe paragjykime, shkaktojn\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb specifike t\u00eb konjicionit dhe t\u00eb t\u00eb menduarit tek shumica e njer\u00ebzve. P\u00ebrmes referenc\u00ebs s\u00eb korniz\u00ebs s\u00eb analiz\u00ebs transaksionale si teori e personalitetit, kjo quhet kontaminim. Diagnoza e p\u00ebrbashk\u00ebt e identifikuar tek njer\u00ebzit e cenuar nga lufta \u00ebsht\u00eb \u00e7rregullimi i stresit post-traumatik. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb nga diagnozat q\u00eb pjes\u00ebmarr\u00ebsit dhe ata q\u00eb jan\u00eb prekur nga lufta i kontribuojn\u00eb duke e &#8220;rijetuar&#8221; luft\u00ebn pa nd\u00ebrprer\u00eb, edhe pse \u00ebsht\u00eb di\u00e7ka e s\u00eb kaluar\u00ebs. Kjo e cenon cil\u00ebsin\u00eb e jet\u00ebs s\u00eb tyre n\u00eb afat t\u00eb gjat\u00eb. Opinionet, ndjenjat dhe jeta sociale cenohen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><br>Sa p\u00ebr ilustrim, m\u2019u kujtua nj\u00eb intervist\u00eb q\u00eb pata dh\u00ebn\u00eb p\u00ebr gazet\u00ebn &#8220;Fokus&#8221; n\u00eb vitin 2001, pas konfliktit ushtarak n\u00eb vendin ton\u00eb. Ishte nj\u00eb situat\u00eb kur bashk\u00ebqytetar\u00ebt tan\u00eb, t\u00eb motivuar nga ideologji t\u00eb ndryshme, u fut\u00ebn n\u00eb konflikt t\u00eb armatosur. Pati edhe t\u00eb vdekur dhe t\u00eb plagosur dhe sht\u00ebpi t\u00eb shkat\u00ebrruara. Q\u00eb t\u00eb dyja pal\u00ebt e konfliktit ishin t\u00eb mendimit se kishin t\u00eb drejt\u00eb t\u00eb p\u00ebrfshihen n\u00eb veprime armiq\u00ebsore dhe q\u00eb t\u00eb dyja pal\u00ebt mb\u00ebshtesnin luft\u00ebtar\u00ebt dhe humbjet e tyre. Nga nj\u00ebra n\u00eb kishim shtetin zyrtar dhe nga ana tjet\u00ebr njer\u00ebzit q\u00eb i p\u00ebrkisnin nj\u00eb komuniteti etnik. Mir\u00ebpo, ashtu si p\u00ebrfundojn\u00eb t\u00eb gjitha luft\u00ebrat, ky i ashtuquajturi konflikt ushtarak p\u00ebrfundoi me nj\u00eb marr\u00ebveshje. P\u00ebr fat mir\u00eb, p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb pjes\u00ebmarr\u00ebsit, mir\u00ebpo pati edhe nj\u00eb amnisti disa muaj pas konfliktit. Asohoke, e kritikova dhe nuk po them q\u00eb nuk duhet t\u00eb ket\u00eb amnisti, por se ishte e hershme dhe p\u00ebr nj\u00ebr\u00ebn nga grupet e popullsis\u00eb ajo nd\u00ebrpreu nj\u00eb proces t\u00eb natyrsh\u00ebm, t\u00eb brendsh\u00ebm p\u00ebr \u00e7do qenie njer\u00ebzore, at\u00eb q\u00eb t\u00eb jet\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb ndjejn\u00eb keqardhje p\u00ebr humbjet. Njer\u00ebzit q\u00eb kalojn\u00eb n\u00ebp\u00ebr k\u00ebt\u00eb proces, i cili ka disa faza q\u00eb zakonisht zgjasin nj\u00eb vit, u p\u00ebrball\u00ebn me amnistin\u00eb n\u00eb gjys\u00ebm t\u00eb rrug\u00ebs s\u00eb pendimit. Kur keqardhja nd\u00ebrpritet, ka prirjen t\u00eb p\u00ebsoj\u00eb regresion dhe t\u00eb rikthehet n\u00eb fazat fillestare. Fazat fillestare t\u00eb \u00e7do keqardhjeje jan\u00eb mohimi dhe zem\u00ebrimi. K\u00ebshtu, nj\u00eb pjes\u00eb e madhe e popullsis\u00eb ngeci n\u00eb dy fazat e para si pasoj\u00eb e nd\u00ebrhyrjes shtet\u00ebrore. Ata nuk mund t\u00eb ndiqnin rrjedh\u00ebn e natyrshme t\u00eb keqardhjes. P\u00ebr shkak t\u00eb k\u00ebsaj, un\u00eb asokohore i vura tekstit titullin &#8220;Pengjet e urrejtjes &#8220;.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><br>N\u00eb fund t\u00eb fundit, lufta nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm vdekje dhe shkat\u00ebrrim. \u00cbsht\u00eb edhe nj\u00eb dukuri e fuqishme shoq\u00ebrore, edhe pas p\u00ebrfundimit t\u00eb saj, njer\u00ebzit e prekur prej saj e ndjejn\u00eb p\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb. Po ashtu, n\u00ebse lufta cenon nj\u00eb pjes\u00eb globale t\u00eb popullsis\u00eb, mund t\u00eb jet\u00eb arsye p\u00ebr t\u00eb rip\u00ebrkufizuar vlerat ekzistuese, q\u00eb \u00e7ojn\u00eb n\u00eb tjet\u00ebrsimin e njer\u00ebzve t\u00eb par\u00eb n\u00ebp\u00ebrmjet treguesit kryesor, pra pak\u00ebsim t\u00eb empatis\u00eb. P\u00ebr fat t\u00eb keq sot, lufta n\u00eb Ukrain\u00eb q\u00eb ka cenuar miliona njer\u00ebz me siguri nuk do t\u00eb jet\u00eb e fundit. Ajo do t\u00eb cenoj\u00eb miliona njer\u00ebz q\u00eb do t\u00eb ndryshojn\u00eb si persona. Kjo do t\u00eb cenoje edhe ata t\u00eb cil\u00ebt ,edhe pse nuk jan\u00eb pjes\u00ebmarr\u00ebs, jan\u00eb sidoqoft\u00eb d\u00ebshmitar\u00eb dhe do t\u00eb nxis\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb specifike t\u00eb njohuris\u00eb p\u00ebr dhe rritjes s\u00eb dy emocioneve t\u00eb fuqishme t\u00eb frik\u00ebs dhe zem\u00ebrimit.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Stanislav Petkovski-Sa\u0161o nga Shkupi \u00ebsht\u00eb specialist i psikologjis\u00eb klinike, analist transaksional CTA dhe terapist i sistemit familjar. \u00cbsht\u00eb themelues dhe drejtues i qendr\u00ebs s\u00eb k\u00ebshillimit psikologjik \u201cModus Center\u201d. Nj\u00eb nga themeluesit dhe kryetar i Asociacionit p\u00ebr Analiza Transaksionale t\u00eb Maqedonis\u00eb dhe an\u00ebtar i Asociacionit Evropian (EATA) dhe Asociacionit Bot\u00ebror (ITAA) p\u00ebr analiza transaksionale. P\u00ebr 20 vjet, ai ka udh\u00ebhequr seminare grupore n\u00eb t\u00eb cilat pjes\u00ebmarr\u00ebsit mund t\u00eb m\u00ebsojn\u00eb dhe p\u00ebrmir\u00ebsojn\u00eb aft\u00ebsit\u00eb e komunikimit.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kur ndodhin luft\u00ebra bot\u00ebrore, si ajo aktualja n\u00eb Ukrain\u00eb, na rikujtojn\u00eb neve, banor\u00ebve t\u00eb Gadishullit Ballkanik, historin\u00eb ton\u00eb dhe fatkeq\u00ebsit\u00eb q\u00eb \u00e7do brezi i \u00ebsht\u00eb dashur t\u00eb duroj\u00eb p\u00ebr shekuj t\u00eb t\u00ebr\u00eb. Kudo n\u00ebp\u00ebr rajon ka monumente, por ka edhe rr\u00ebnoja q\u00eb na kujtojn\u00eb \u00e7do dit\u00eb armiq\u00ebsit\u00eb q\u00eb kan\u00eb ndodhur k\u00ebtu. Nuk ka pothuajse asnj\u00eb familje n\u00eb kuptimin e gjer\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6578,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_editorskit_title_hidden":false,"_editorskit_reading_time":6,"_editorskit_is_block_options_detached":false,"_editorskit_block_options_position":"{}","footnotes":""},"categories":[982],"tags":[],"class_list":["post-6593","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bp-20-alb"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.1 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Ne, Gjat\u00eb luft\u00ebs dhe p\u00ebrtej - DWP-BALKAN<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"noindex, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Ne, Gjat\u00eb luft\u00ebs dhe p\u00ebrtej - DWP-BALKAN\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Kur ndodhin luft\u00ebra bot\u00ebrore, si ajo aktualja n\u00eb Ukrain\u00eb, na rikujtojn\u00eb neve, banor\u00ebve t\u00eb Gadishullit Ballkanik, historin\u00eb ton\u00eb dhe fatkeq\u00ebsit\u00eb q\u00eb \u00e7do brezi i \u00ebsht\u00eb dashur t\u00eb duroj\u00eb p\u00ebr shekuj t\u00eb t\u00ebr\u00eb. Kudo n\u00ebp\u00ebr rajon ka monumente, por ka edhe rr\u00ebnoja q\u00eb na kujtojn\u00eb \u00e7do dit\u00eb armiq\u00ebsit\u00eb q\u00eb kan\u00eb ndodhur k\u00ebtu. Nuk ka pothuajse asnj\u00eb familje n\u00eb kuptimin e gjer\u00eb [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/sq\/ne-gjate-luftes-dhe-pertej\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"DWP-BALKAN\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-07-13T10:56:59+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2022-07-13T11:46:42+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/Stanislav_PHOTO.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"658\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"645\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"DWPBALKAN\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"DWPBALKAN\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"10 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dwp-balkan.org\\\/staging\\\/sq\\\/ne-gjate-luftes-dhe-pertej\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dwp-balkan.org\\\/staging\\\/sq\\\/ne-gjate-luftes-dhe-pertej\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"DWPBALKAN\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dwp-balkan.org\\\/staging\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/94e01f70a9f8ac0de7af6559b5fc802d\"},\"headline\":\"Ne, Gjat\u00eb luft\u00ebs dhe p\u00ebrtej\",\"datePublished\":\"2022-07-13T10:56:59+00:00\",\"dateModified\":\"2022-07-13T11:46:42+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dwp-balkan.org\\\/staging\\\/sq\\\/ne-gjate-luftes-dhe-pertej\\\/\"},\"wordCount\":2026,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dwp-balkan.org\\\/staging\\\/sq\\\/ne-gjate-luftes-dhe-pertej\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/dwp-balkan.org\\\/staging\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/07\\\/Stanislav_PHOTO.jpg\",\"articleSection\":[\"Balkan.Perspectives #20 ALB\"],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dwp-balkan.org\\\/staging\\\/sq\\\/ne-gjate-luftes-dhe-pertej\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/dwp-balkan.org\\\/staging\\\/sq\\\/ne-gjate-luftes-dhe-pertej\\\/\",\"name\":\"Ne, Gjat\u00eb luft\u00ebs dhe p\u00ebrtej - DWP-BALKAN\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dwp-balkan.org\\\/staging\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dwp-balkan.org\\\/staging\\\/sq\\\/ne-gjate-luftes-dhe-pertej\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dwp-balkan.org\\\/staging\\\/sq\\\/ne-gjate-luftes-dhe-pertej\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/dwp-balkan.org\\\/staging\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/07\\\/Stanislav_PHOTO.jpg\",\"datePublished\":\"2022-07-13T10:56:59+00:00\",\"dateModified\":\"2022-07-13T11:46:42+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dwp-balkan.org\\\/staging\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/94e01f70a9f8ac0de7af6559b5fc802d\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dwp-balkan.org\\\/staging\\\/sq\\\/ne-gjate-luftes-dhe-pertej\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/dwp-balkan.org\\\/staging\\\/sq\\\/ne-gjate-luftes-dhe-pertej\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dwp-balkan.org\\\/staging\\\/sq\\\/ne-gjate-luftes-dhe-pertej\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/dwp-balkan.org\\\/staging\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/07\\\/Stanislav_PHOTO.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/dwp-balkan.org\\\/staging\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/07\\\/Stanislav_PHOTO.jpg\",\"width\":658,\"height\":645},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dwp-balkan.org\\\/staging\\\/sq\\\/ne-gjate-luftes-dhe-pertej\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/dwp-balkan.org\\\/staging\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Ne, Gjat\u00eb luft\u00ebs dhe p\u00ebrtej\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dwp-balkan.org\\\/staging\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/dwp-balkan.org\\\/staging\\\/\",\"name\":\"DWP-BALKAN\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/dwp-balkan.org\\\/staging\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dwp-balkan.org\\\/staging\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/94e01f70a9f8ac0de7af6559b5fc802d\",\"name\":\"DWPBALKAN\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/860e14507555fe53536d2bd5f0f8121391672605a7c1af4ce2d1ba6ca58de406?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/860e14507555fe53536d2bd5f0f8121391672605a7c1af4ce2d1ba6ca58de406?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/860e14507555fe53536d2bd5f0f8121391672605a7c1af4ce2d1ba6ca58de406?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"DWPBALKAN\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/dwp-balkan.org\\\/staging\\\/author\\\/dwpbalkan\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Ne, Gjat\u00eb luft\u00ebs dhe p\u00ebrtej - DWP-BALKAN","robots":{"index":"noindex","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Ne, Gjat\u00eb luft\u00ebs dhe p\u00ebrtej - DWP-BALKAN","og_description":"Kur ndodhin luft\u00ebra bot\u00ebrore, si ajo aktualja n\u00eb Ukrain\u00eb, na rikujtojn\u00eb neve, banor\u00ebve t\u00eb Gadishullit Ballkanik, historin\u00eb ton\u00eb dhe fatkeq\u00ebsit\u00eb q\u00eb \u00e7do brezi i \u00ebsht\u00eb dashur t\u00eb duroj\u00eb p\u00ebr shekuj t\u00eb t\u00ebr\u00eb. Kudo n\u00ebp\u00ebr rajon ka monumente, por ka edhe rr\u00ebnoja q\u00eb na kujtojn\u00eb \u00e7do dit\u00eb armiq\u00ebsit\u00eb q\u00eb kan\u00eb ndodhur k\u00ebtu. Nuk ka pothuajse asnj\u00eb familje n\u00eb kuptimin e gjer\u00eb [&hellip;]","og_url":"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/sq\/ne-gjate-luftes-dhe-pertej\/","og_site_name":"DWP-BALKAN","article_published_time":"2022-07-13T10:56:59+00:00","article_modified_time":"2022-07-13T11:46:42+00:00","og_image":[{"width":658,"height":645,"url":"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/Stanislav_PHOTO.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"DWPBALKAN","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"DWPBALKAN","Est. reading time":"10 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/sq\/ne-gjate-luftes-dhe-pertej\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/sq\/ne-gjate-luftes-dhe-pertej\/"},"author":{"name":"DWPBALKAN","@id":"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/#\/schema\/person\/94e01f70a9f8ac0de7af6559b5fc802d"},"headline":"Ne, Gjat\u00eb luft\u00ebs dhe p\u00ebrtej","datePublished":"2022-07-13T10:56:59+00:00","dateModified":"2022-07-13T11:46:42+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/sq\/ne-gjate-luftes-dhe-pertej\/"},"wordCount":2026,"image":{"@id":"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/sq\/ne-gjate-luftes-dhe-pertej\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/Stanislav_PHOTO.jpg","articleSection":["Balkan.Perspectives #20 ALB"],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/sq\/ne-gjate-luftes-dhe-pertej\/","url":"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/sq\/ne-gjate-luftes-dhe-pertej\/","name":"Ne, Gjat\u00eb luft\u00ebs dhe p\u00ebrtej - DWP-BALKAN","isPartOf":{"@id":"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/sq\/ne-gjate-luftes-dhe-pertej\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/sq\/ne-gjate-luftes-dhe-pertej\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/Stanislav_PHOTO.jpg","datePublished":"2022-07-13T10:56:59+00:00","dateModified":"2022-07-13T11:46:42+00:00","author":{"@id":"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/#\/schema\/person\/94e01f70a9f8ac0de7af6559b5fc802d"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/sq\/ne-gjate-luftes-dhe-pertej\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/sq\/ne-gjate-luftes-dhe-pertej\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/sq\/ne-gjate-luftes-dhe-pertej\/#primaryimage","url":"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/Stanislav_PHOTO.jpg","contentUrl":"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/Stanislav_PHOTO.jpg","width":658,"height":645},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/sq\/ne-gjate-luftes-dhe-pertej\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Ne, Gjat\u00eb luft\u00ebs dhe p\u00ebrtej"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/#website","url":"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/","name":"DWP-BALKAN","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/#\/schema\/person\/94e01f70a9f8ac0de7af6559b5fc802d","name":"DWPBALKAN","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/860e14507555fe53536d2bd5f0f8121391672605a7c1af4ce2d1ba6ca58de406?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/860e14507555fe53536d2bd5f0f8121391672605a7c1af4ce2d1ba6ca58de406?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/860e14507555fe53536d2bd5f0f8121391672605a7c1af4ce2d1ba6ca58de406?s=96&d=mm&r=g","caption":"DWPBALKAN"},"url":"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/author\/dwpbalkan\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6593","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6593"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6593\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6613,"href":"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6593\/revisions\/6613"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6578"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6593"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6593"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dwp-balkan.org\/staging\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6593"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}